Jak dobrać śrubę napędową do małej łodzi motorowej, by realnie zmniejszyć spalanie przy pływaniu turystycznym?

Jak dobrać śrubę napędową do łodzi, by zmniejszyć spalanie?

Dobierz śrubę tak, aby silnik przy pełnym gazie pracował w zalecanym zakresie obrotów, a łódź utrzymywała ślizg przy możliwie niskich obrotach przelotowych.
Dobór śruby napędowej do łodzi zaczyna się od punktu odniesienia: obecnych parametrów i obrotów. Dla turystycznego pływania ważniejsza jest sprawność w środku skali obrotów niż sama prędkość maksymalna. Zbyt mały skok podnosi obroty i spalanie, zbyt duży skok dusi silnik i pogarsza start oraz ślizg. Średnica powinna pasować do mocy i charakteru kadłuba, a liczba łopatek i kąt natarcia wpływają na trzymanie i wibracje. Finalną decyzję potwierdza próba na wodzie z pomiarem prędkości, obrotów i spalania.

Jak sprawdzić obroty silnika i dane dotychczasowej śruby?

Odczytaj oznaczenia z piasty śruby i porównaj obroty z obrotomierza z zakresem zalecanym przez producenta silnika.
Na piaście zwykle znajdziesz średnicę i skok zapisane w calach, np. 13 1/4 x 17, oraz liczbę łopatek. Zwróć uwagę na materiał. Obroty zmierz obrotomierzem pokładowym lub zewnętrznym. Pomiary wykonaj na czystym kadłubie, z typowym obciążeniem. Sprawdź obroty przy wejściu w ślizg, przy prędkości przelotowej i przy pełnym otwarciu przepustnicy. Porównaj wyniki z zakresem obrotów podanym dla Twojego silnika. To baza do dalszych korekt śruby.

Kiedy zwiększyć skok śruby, a kiedy go zmniejszyć dla oszczędności?

Zwiększ skok, gdy silnik zbyt łatwo przekracza zalecane obroty. Zmniejsz skok, gdy nie osiąga dolnej granicy zalecanego zakresu.
Dla oszczędności celem jest możliwie największy skok, przy którym silnik nadal osiąga właściwe obroty przy pełnym gazie. Zbyt mały skok to wysokie obroty w całym zakresie i wyższe spalanie. Zbyt duży skok powoduje ospały start, problemy z wejściem w ślizg i niższe obroty maksymalne. Orientacyjnie zmiana skoku o 1 cal wpływa na obroty maksymalne o około 150–200 obr./min, ale zawsze weryfikuj to testem na wodzie, bo wpływa na to łódź, ładunek i warunki.

Jak dobrać średnicę i kąt natarcia pod turystyczne pływanie?

Wybierz średnicę, która daje pewny uciąg bez dławienia silnika, oraz umiarkowany kąt natarcia dla stabilnego prowadzenia.
Większa średnica sprzyja cięższym zestawom i niższym obrotom, mniejsza pasuje do lżejszych i szybszych łodzi. Zbyt duża średnica obniży obroty i przyspieszy kawitację przy skrętach, zbyt mała zwiększy poślizg i spalanie. Umiarkowany kąt natarcia pomaga utrzymać dziób w stabilnej pozycji, co poprawia komfort i ekonomię w dłuższych przelotach. Duży kąt może podnosić dziób i poprawić prędkość w lekkich łodziach, ale w turystyce bywa mniej ekonomiczny i wymaga starannego trymu.

Jaki materiał śruby wybrać, aby zmniejszyć zużycie paliwa?

Aluminium dobrze sprawdza się rekreacyjnie w małych zestawach, stal nierdzewna poprawia sprawność i trzymanie przy stałym pływaniu turystycznym.
Śruby aluminiowe są lekkie i korzystne kosztowo. Wystarczają, gdy pływasz spokojnie i okazjonalnie. Śruby ze stali nierdzewnej są sztywniejsze, mniej się odkształcają i często mają precyzyjniejszą geometrię. To przekłada się na mniejszy poślizg i stabilne utrzymanie ślizgu przy niższych obrotach, co może obniżyć spalanie przy tej samej prędkości. Trzeba jednak brać pod uwagę większą masę oraz wyższe obciążenia układu przy uderzeniu w przeszkodę. Wybór zależy od akwenów, stylu pływania i priorytetów.

Ile łopatek wybrać dla lepszego przyspieszenia i ekonomii?

Trzy łopatki to dobry kompromis prędkości i oporów, cztery łopatki poprawiają trzymanie, ślizg i ekonomię w średnim zakresie.
Śruby trójłopatkowe zwykle zapewniają wyższą prędkość maksymalną i niższy opór. Dobrze pasują do lekkich łodzi i spokojnego akwenu. Czterolistne zwiększają powierzchnię pracy, zmniejszają wibracje i poślizg, dzięki czemu łódź wchodzi w ślizg szybciej i utrzymuje go przy niższych obrotach. To sprzyja ekonomii w turystyce, zwłaszcza na fali i z większym obciążeniem. Pięć łopatek daje bardzo płynne przyspieszenie, ale rzadko jest potrzebne w małych łodziach turystycznych.

Jak mierzyć wynurzanie i wpływ na dobór śruby napędowej?

Obserwuj wysokość montażu silnika i położenie płyty antywentylacyjnej względem lustra wody podczas płynięcia w ślizgu.
Przy prędkości przelotowej płyta antywentylacyjna powinna pracować blisko powierzchni wody. Zbyt niski silnik to zbędny opór i chlust za pawężą. Zbyt wysoki daje uślizg w skręcie i przerywanie strugi. Wyższe wynurzanie zwykle wymaga śruby o większym „trzymaniu”, często z bardziej podwiniętą krawędzią końcową. Dobrze ustawione wynurzanie obniża opór i może zmniejszyć zużycie paliwa, bo łódź potrzebuje mniej mocy do utrzymania ślizgu. Regulacje wykonuj stopniowo i zawsze weryfikuj zachowanie łodzi.

Jak przeprowadzić próbę na wodzie, by ocenić oszczędność paliwa?

Wykonaj porównawcze przejścia przy stałych obrotach i pełnym gazie, na tej samej trasie, z tym samym obciążeniem.
Próba na wodzie to finalny test doboru. Zadbaj o powtarzalne warunki i zapisuj wyniki. Przyda się GPS i obrotomierz. Jeśli masz możliwość, mierz chwilowe spalanie, w innym razie uzupełnij zbiornik po próbie i policz zużycie na milę.

• Przygotuj łódź: czysty kadłub, typowe obciążenie, poprawny trym.
• Wykonaj przejścia przy stałych obrotach, np. w kilku punktach średniego zakresu.
• Sprawdź minimalne obroty, przy których łódź utrzymuje stabilny ślizg.
• Zanotuj WOT: obroty i prędkość maksymalną, porównaj z zakresem producenta.
• Oblicz lub porównaj spalanie na milę w każdym punkcie. Szukaj zestawu, który utrzymuje ślizg przy niższych obrotach i ma najniższe spalanie na milę w prędkości przelotowej.

Jeśli nowa śruba pozwala płynąć tą samą prędkością przy niższych obrotach lub utrzymać ślizg wolniej, masz realną oszczędność. Oceń też manewrowość, start i zachowanie na fali. To składa się na ekonomię w praktyce.